Kategori: Makaleler

Kösem Sultan: Bir Aşk, Bir İktidar ve Bir Kadın Bir zamanlar sarayın derinliklerinde, yalnızca güzelliğiyle değil, zekâsıyla da tüm dikkatleri üzerine çeken bir kadın vardı. Adı Kösem Sultan… Bu hikâye, sadece bir kadının padişahın karısı olma yolunda yaşadığı zaferleri değil, aynı zamanda imparatorluk tahtındaki iktidar mücadelesinin derinliklerini de anlatıyor. Bu yazıyı okurken, bir kadının tarih sahnesine damgasını vuran gücünün arkasındaki duygusal ve stratejik dünyaya tanıklık edeceksiniz. Hazır olun, çünkü bu hikâye sadece bir tarihsel gerçeği değil, bir insanın hayatta kalma mücadelesinin de özüdür. — Bir Köle Olarak Başlayan Yolculuk Kösem Sultan’ın hikâyesi, pek çok tarihi kahraman gibi, alışılagelmişin ötesindeydi. Gerçek…

Giriş Merhaba arkadaşlar, bugün birlikte bir keşfe çıkacağız: kelimelerin, dilin ve hatta düşüncelerimizin arka planına—o sessiz ama etkili iz peşine. Bu yazıda sizinle “köken bilimci” kavramının ne olduğunu, neden önemli olduğunu ve aslında yaşamımızın pek çok alanında nasıl bir rol oynadığını konuşacağız. Biraz merak, biraz tutkuyla: çünkü kelimeler, tıpkı bizler gibi bir tarih taşıyor. Hadi başlayalım. — 1. Köken bilimci ne demektir? Kelime olarak “Kökenbilim” ya da daha yaygın adıyla “etimoloji”, bir dildeki sözcüklerin “nereden geliyor”, “ne zaman ortaya çıktı” ve “hangi evrelerden geçti” sorularını yanıtlayan bilim dalıdır. ([Vikisözlük][1]) Dolayısıyla, “Köken Bilimci” ise kelimelerin bu tarihini, biçim ve anlam değişimlerini inceleyen…

Kuvvet Nedir? Gelecekte Kuvvetin Toplumsal ve Teknolojik Yansımaları Kuvvet, bir cismin hareketini değiştirme ya da şeklini değiştirme yeteneği olarak tanımlanabilir. Ancak bu basit tanımın ötesinde, kuvvetin hayatımızdaki yeri giderek daha kritik bir hal alıyor. Peki, kuvvetin gelecekteki toplumsal, teknolojik ve bireysel etkileri neler olabilir? Hem analitik hem de insan odaklı bir yaklaşımın birleşimi, bu soruya farklı bakış açıları sunabilir. Gelecekte Kuvvetin Evrimi: Teknolojik Gelişmeler ve İnsan Faktörü Kuvvetin evrimi yalnızca fiziksel dünyada değil, aynı zamanda teknolojik ve toplumsal düzeyde de şekilleniyor. Gelecekte, kuvvetin etkilerini yalnızca bilimsel ölçümlerle değil, toplumsal yaşamda da daha fazla hissedebiliriz. Teknolojik gelişmeler sayesinde, kuvvetin uygulama biçimleri…

Kristallendirme Neyi Ayırır? Merhaba sevgili okur, bu yazıda birlikte bir laboratuvarın değil ama düşünce dünyasının da cam saatlerinde olan o büyüleyici süreçten — Kristallendirme ya da Türkçesiyle kristalleştirme yönteminden — söz edeceğiz. Bilim adamlarının tüp ve çözeltilerle uğraştığı kadar bizim de gündelik deneyimlerin içinde, bazen farkında olmadan yaşadığımız bir ayrışım süreci bu. Biz, birlikte bu yöntemin kökenlerinden başlayıp günümüzdeki uygulamalarına, oradan da geleceğe bakacağız. Hazırsanız, başlayalım. Kökenlerde: Kristallendirme Nasıl Doğdu? Kristallendirme, aslında kimya laboratuvarlarında ve sanayide “karışımın bileşenlerini birbirinden ayırma” amacıyla kullanılan bir yöntemdir. Katı bir maddeyi çözücü içinde çözerek, sonra çözeltiden kristal biçimde çıkararak saflaştırma esasına dayanır. ([Avys][1]) Örneğin, iki katılı…

Işaret Sıfatını Nasıl Buluruz? Eğitim Perspektifinden Bir İnceleme Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü: Sözün Gücü ve Sıfatların Anlamı Bir eğitimci olarak, öğrenmenin dönüştürücü gücüne her zaman inanmışımdır. Öğrenme, yalnızca bilginin aktarılması değil, aynı zamanda düşünme biçimlerimizin, algılarımızın ve dünyayı anlama şeklimizin de dönüşmesidir. Eğitim, insanın kendisini keşfetmesi, çevresini daha iyi kavraması ve en önemlisi, kelimelerle ilişkisini derinleştirmesini sağlar. Bu yazıda, dilin temel yapı taşlarından biri olan “işaret sıfatı”nın ne olduğunu ve nasıl bulunacağını keşfedeceğiz. Bir sıfat, bir ismi tanımlayan ya da ona özellik katan kelimedir. Fakat “işaret sıfatı” dediğimizde işler biraz daha spesifikleşiyor. İşaret sıfatları, bir şeyin ya da birinin belirli bir…

Kraft Kağıdı Neden Yapılır? Çevre Mi, Moda Mı? Kraft kağıdı, son yıllarda her yerde karşımıza çıkıyor: hediyeler, ambalajlar, dekorasyonlar… Ancak, gerçekten de bu kağıdın neden bu kadar popüler olduğunu sorguluyor muyuz? Çevre dostu diye yola çıkan Kraft kağıdının aslında derinlemesine incelendiğinde, pek de masum olmadığı ortaya çıkabiliyor. Gelin, bu “doğal” ve “ekolojik” kağıdın aslında neden üretildiğine, arkasındaki gerçeklere ve tartışmalı yönlerine bakalım. Moda, Doğa ve Piyasalar Kraft kağıdının, temel olarak üretilme sebebi, üretim süreçlerinde kullanılan ham maddelerin, diğer kağıt türlerine göre daha az işlenmesiyle çevreye daha az zarar vermek olarak gösteriliyor. Fakat, bu aslında çoğu zaman bir pazarlama stratejisinden ibaret…

Giriş Arkadaşlar… Hani bazen durup düşünürsünüz ya: “Ben gideceğim, onlar geldi, zaman geliyor geçiyor…” İşte tam böyle bir yerde, hepimizin ortak noktası olan o kaçınılmaz gerçeği kucaklıyoruz: ölüm. Ve bu gerçek bizi yeri geliyor hüzne, yeri geliyor farkındalığa, yeri geliyor bir sessizliğe götürüyor. Bu yazıda, tam da bu ruh halinde, bir mezar başında nasıl “selam verilir” sorusunu ele alacağız. Hem köklerine ineceğiz, hem günümüzdeki yansımalarını göreceğiz, hem de geleceğe dair neler öğrenebileceğimizi tartışacağız. Samimi bir sohbet gibi, beraber gidelim… — Kabir Ziyaretinin Kökeni Ziyaret etme geleneği aslında çok yeni değil. Muhammed (s.a.v.)’in, mezarlara uğrayıp orada dua ettiği rivayet edilir. Mesela:…

Gözlük İhtiyacı Olduğu Nasıl Anlaşılır? – Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Hepimizin hayatında bir noktada, gözlük ihtiyacı hissi doğar. Gözlerimiz, bize dünyanın nasıl göründüğünü anlatan en değerli organlarımızdan biri, ancak bazen gözlerimiz de bize durumu anlatmakta zorlanır. Peki, gözlük ihtiyacı nasıl anlaşılır? Bu soruya yalnızca fiziksel bir açıdan bakmak yetersiz kalabilir. Toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamikler, gözlük ihtiyacı konusunda nasıl bir rol oynuyor? Gelin, bu konuya daha derinlemesine bakalım, hem fiziksel hem de toplumsal boyutlarıyla ele alalım. 1. Fiziksel Belirtiler ve Kadınların Empatik Yaklaşımı Gözlük ihtiyacı, genellikle birkaç fiziksel belirtiyle kendini gösterir. Örneğin,…

İslam Medeniyetinde Fütüvvet Nedir? İslam medeniyetinin geniş panoramasında yer alan fütüvvet kavramı, çoğu zaman “gençlik”, “yiğitlik” ya da “asalet” anlamlarını taşıyan Arapça fatā kökünden türemiştir ve tarih boyunca değişik biçimlerde yorumlanmıştır. Bu yazıda fütüvvetin tarihsel arka planını, kurumsallaşmasını ve günümüz akademik tartışmalarındaki yerini, akıcı ve anlaşılır bir dille ele alacağız. Tarihsel Arka Planı Kavram olarak fütüvvet, ilk olarak klasik Arap şiirinde genç erkeğin cesareti, cömertliği ve toplumsal saygınlığıyla ilişkilendirilmiş bir erdemdir. [1] Bu “ideal fatā” imgesi, zamanla İslam toplumlarında ahlaki bir model ve organize sosyal yapılarla ilişkilendi. Örneğin 10. yüzyılda Abū ʿAbd al‑Raḥmān al‑Sulamī tarafından kaleme alınan Kitâb al‑Futuwwah adlı…

Iskorbüt Hastalığı ve İyileşmenin Edebiyatla Harmanlanmış Yolu Kelimenin gücü, bir öyküde olduğu gibi, insan bedeninin öyküsünü de yazabilir. Bazen bir hastalık, sadece fiziksel bir bozukluk değil, aynı zamanda bir hikayenin başlangıcıdır. Edebiyatın derinliklerinden, karakterlerin içsel çatışmalarından ve metinlerin gizemli, dönüştürücü etkilerinden ilham alarak, iskorbüt hastalığını ve bu hastalığın tedavisinde rol oynayan vitaminleri düşünmek, bize yalnızca fiziksel iyileşmenin ötesinde bir anlam katabilir. Edebiyat, kelimeleriyle tedavi edebilen bir sanat dalı iken, bazen biyolojik tedavi de bir öykünün, bir kahramanın yolculuğu gibi işleyen bir sürece dönüşebilir. Iskorbüt ve Vitamin C: Bir İyileşme Yolculuğu Iskorbüt hastalığı, 18. yüzyılda denizcilerin korkulu rüyasıydı. Ağaçların, denizlerin ve…