Kategori: Makaleler

Izahta Bulunmak: Siyasetin Analitik Merceği Siyaseti anlamak, çoğu zaman güç ilişkilerini çözümlemekle başlar. İktidarın nasıl oluştuğu, hangi kurumlar aracılığıyla meşrulaştırıldığı ve yurttaşların bu yapılar içindeki rolü, siyaset biliminin temel soru setini oluşturur. Ancak burada kritik olan, sadece kurumları ya da ideolojileri tanımlamak değil, aynı zamanda bu yapıların toplumsal düzen üzerindeki etkilerini meşruiyet ve katılım kavramları üzerinden sorgulamaktır. Izahta bulunmak, işte tam da bu analitik çerçevede, olayların ardındaki nedenleri ve sonuçları hem teorik hem de güncel örneklerle açıklama çabasıdır. İktidar ve Meşruiyet: Temel Kavramlar İktidar, Max Weber’in tanımıyla sadece zor kullanma kapasitesi değil, aynı zamanda bu kapasitenin toplumsal olarak kabul görmüş…

Bacaklara Masaj Yapmak Varise İyi Gelir Mi? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: İstanbul’un yoğun sokaklarında, metrobüslerde, vapurlarda ve alışveriş merkezlerinde her gün binlerce insan bir şekilde varlığını sürdürüyor. Hepimizin, zaman zaman kalabalık içinde boğulurken hissettiği bir yalnızlık, bir sıkışmışlık duygusu vardır. O kalabalıklarda ve gürültüde, çoğu zaman dikkat etmediğimiz şeyler var: Mesela, varis sorunuyla mücadele eden insanlar. Bacaklarındaki ağrı, şişlik ve rahatsızlıkla gününü geçiren, bir yandan da hayata devam etmeye çalışan insanlar… Bu yazıda, bacaklara masaj yapmanın varise iyi gelip gelmeyeceğini toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet çerçevesinde tartışacağım. Günlük yaşamda gözlemlediğim sahnelerden yola çıkarak, farklı…

18 Yaşına Giren Gençlere Genç Kart Nasıl Alınır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: İstanbul, sürekli hareket halinde olan bir şehir. Sabahın erken saatlerinde, herkes bir yerlere yetişmeye çalışırken, sokakta, metrobüste, vapurlarda farklı yüzlerle karşılaşmak mümkün. 18 yaşına giren gençler, İstanbul’da toplu taşımada daha sık görünmeye başlar. Çünkü bu yaş, bir yandan gençlerin yetişkinliğe adım attığı bir dönemi işaret ederken, diğer yandan toplu taşıma gibi toplumsal fırsatlara erişim için önemli bir dönüm noktasıdır. Bu yazıda, 18 yaşına giren gençlerin “Genç Kart” nasıl alabileceğini toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden ele alacağım. Bu konunun, sokakta gördüklerim,…

Ihtirmak Ne? Bilişsel, Duygusal ve Sosyal Bir Mercek İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden biri olarak, zihnimde sıkça dönen bir kelime var: “ihtirmak”. Günlük dilde bazen “yoğun arzu”, “içsel dürtü” ya da “güçlü bir istek hali” olarak sezdiğim bu kavram, psikolojideki pek çok kuramla ilişki kurmaya elverişli. Okuyucu olarak sen de kendi içsel deneyimlerini aklından geçirirken bu kavramı sorgulayacaksın: Neden bazı içsel dürtüler zihnimizi ele geçirir? Bu deneyim bilişsel süreçlerden nasıl beslenir? duygusal zekâ bu yoğun arzu hallerini nasıl düzenler? Peki bu arzular sosyal bağlamlarda nasıl şekillenir? “İhtirmak” Ve Bilişsel Süreçler Bilişsel psikoloji, zihinsel süreçleri yani düşünme,…

Alık Kelimesinin Tarihsel Yolculuğu Geçmişi anlamak, bugünü yorumlamanın en sağlam yollarından biridir; tarih bize yalnızca olayları değil, insan davranışlarının ve kavramların zaman içindeki evrimini de gösterir. “Alık” kelimesi, Türkçede genellikle saflık, tecrübesizlik ya da düşüncesizliği çağrıştıran bir nitelik olarak bilinir. Ancak bu kelimenin tarihsel serüveni, yalnızca bir dilsel dönüşümü değil, toplumsal değerler ve algıların değişimini de gözler önüne serer. Eski Türkçede “Alık” ve İlk İzler Orta Türkçe metinler incelendiğinde “alık” kelimesinin ilk anlam spektrumuna dair ipuçları bulunur. Divanü Lügati’t-Türk’te geçen örnekler, kelimenin başlangıçta “saf, henüz tecrübeye sahip olmayan” bir kişiyi tanımlamak için kullanıldığını gösterir. O dönemde toplum, bilgelik ve deneyim…

İmkan Kavramı Nedir? Gerçekten Ne Anlama Geliyor? İstanbul’un kalabalığında, sabahın erken saatlerinde metrobüsle işe gitmek üzere yola çıkarken, aklımda bir soru beliriyor: “İmkan kavramı nedir?” Sıkça duyduğum, bazen üzerine düşündüğüm ama bir türlü netleştiremediğim bir soru. İmkânın anlamı, yaşamda karşılaştığımız fırsatlar, fırsatların yaratılması ve bazen bu fırsatların kısıtlanması ile doğrudan ilişkili. Ama bu kadar basit mi? Gerçekten böyle mi? Bu yazıda, imkan kavramına dair ne düşünüyorum, ne hissediyorum ve neler öğrenebiliyoruz, biraz da bunları keşfetmeye çalışacağım. İmkan: Fırsat ve Seçenek İmkan, kelime anlamı olarak, bir şeyin yapılabilirliğini ya da bir fırsatın varlığını ifade eder. Yani imkan, aslında bizlere sunulmuş olan…

İlaçlarda Süspansiyon Ne Demek? Geleceğe Dair Bir Bakış Günümüzün hızla gelişen bilimsel ve teknolojik dünyasında, sağlık alanındaki yeniliklerin ve değişimlerin ne kadar hızlı olabileceğini birçoğumuz biliyoruz. Bu gelişmelerden biri de ilaçlarda kullanılan çeşitli formülasyonlar. İlginç bir şekilde, bu formülasyonların ne anlama geldiğini bilmemek, aslında sağlığımıza etki edebilecek önemli bir boşluğu oluşturabiliyor. Peki, ilaçlarda süspansiyon ne demek? Belki de bu terimi yalnızca eczanede ya da doktor muayenesinde duymuş olabilirsiniz. Ama birkaç yıl içinde bu kavram, sağlığımızla nasıl etkileşime girecek? İşte, bu yazıda, ilaçlarda süspansiyon teriminin ne olduğunu ve gelecekte günlük yaşamımızda nasıl bir yer edineceğini keşfedeceğiz. İlaçlarda Süspansiyon Ne Demek? Öncelikle,…

Özerklik Nedir Felsefe? İstanbul’un kalabalığında yürürken, bazen düşündüğüm şeylerden biri de şu: Ne kadar özerkiz? Gerçekten kendi hayatımızı mı yaşıyoruz yoksa etrafımızdaki insanların, toplumun ve koşulların dayattığı bir yolun üzerinde mi ilerliyoruz? Özerklik, felsefede pek çok farklı açıdan ele alınan bir kavram ama genellikle “kendi kendine yeterlilik” ve “kendi kararlarını alabilme yetisi” olarak tanımlanır. Ama bu tanım basit bir şekilde geçiştirilemeyecek kadar derindir. Çünkü gerçekten özgür müyüz? Ya da özgürlüğün sınırları var mı? Hayatımıza etki eden dışsal faktörler, seçimlerimizi nasıl şekillendiriyor? Özerklik ve Kişisel Bağımsızlık: Kendi Yolumuzu Seçmek Felsefede özerklik genellikle kişisel bağımsızlıkla ilişkilendirilir. Kendi kendini yönetebilme, dışsal baskılardan bağımsız…

İskele Hangi Dil? Edebiyatın Dönüştürücü Gücü Üzerine Bir Yolculuk Edebiyatın büyülü dünyasına adım attığımızda, kelimelerin yalnızca anlam taşımadığını; aynı zamanda duyguları, düşünceleri ve toplumsal imgeleri dönüştüren birer sembol olduğunu görürüz. İskele, bu bağlamda, yalnızca bir fiziksel yapı değil, aynı zamanda bir dilin, bir anlatının ve bir metnin taşıyıcısıdır. Peki, “İskele hangi dil?” sorusu bize neyi işaret eder? Bu soru, edebiyat perspektifinden bakıldığında, kelimelerin ve anlatıların insan deneyimini nasıl şekillendirdiğini, anlatı teknikleri üzerinden nasıl dönüştürdüğünü anlamamıza yardımcı olur. Kelimelerin Gücü ve Anlatının Sihri Her metin, bir iskele gibi, okuyucuyu bir dünyanın içine taşır. Bir roman, bir şiir veya bir oyun, dil…

Ölümsüzlüğün Simgesi Nedir? Geçmişten Geleceğe Bir Yolculuk Ölümsüzlük, insanlık tarihinin en eski hayallerinden biri. Her zaman bir adım daha ileri gitmek, zamanın ve ölümün sınırlarını aşmak istemişiz. Belki de bu yüzden, ölümsüzlüğün simgesi nedir sorusu, tarihin her döneminde farklı şekillerde kendini göstermiş. Ama ne de olsa, bir insanın ölümsüzlüğe dair düşündüğü her şey, ya bir efsane ya da bir hayal. Hangi simge, bu ölümsüzlük fikrini en iyi temsil ediyor? Birçok farklı şey var, ama ben size kendi hayatımdan birkaç kesit ve bu simgelerin tarihini anlatırken, acaba bunlar gerçekten birer “ölümsüzlük” mü? diye düşünmeden edemiyorum. Ölümsüzlüğün Simgeleri: Antik Dönemden Günümüze Biraz…