Kategori: Makaleler

Bir Çokgenin Bir Açısı Nasıl Bulunur? Toplumsal Yapıların Görünmez Geometrisi İnsan yaşamı çoğu zaman fark edilmeden kurulan bir düzen içinde akar. Bazen bir sınıfta otururken, bazen bir otobüste yolculuk ederken ya da bir iş yerinde kararların nasıl alındığını izlerken, görünmeyen ama güçlü bir düzenin varlığını hissederiz. Tıpkı bir çokgenin içindeki açıların toplamının belirli bir matematiksel düzene bağlı olması gibi, toplumsal yaşam da kendine özgü kurallar, normlar ve ilişkiler ağıyla şekillenir. “Bir çokgenin bir açısı nasıl bulunur?” sorusu bu yazıda yalnızca matematiksel bir problem değil; toplumsal yapıların bireyleri nasıl şekillendirdiğini anlamak için bir metafor olarak ele alınacak. Çünkü her birey, büyük…

Cl değeri ne anlama gelir? Bazen gündelik hayatta küçük bir harf çiftinin bile bizi düşündürdüğü oluyor. “Cl değeri” de benim ilk kez karşıma çıktığında böyle bir andı. Ankara’da, üniversite yıllarımda yaz aylarında havuzlara gittiğimiz günlerden birinde duymuştum bu ifadeyi. Havuz görevlisi suya kimyasal eklerken yanındaki cihazdan bir şeyler ölçüyor, “Cl biraz düşük kalmış” diyordu. O an kulağa sıradan bir teknik detay gibi gelmişti ama ekonomi okumuş ve veriyle uğraşmayı seven biri olarak kafamda takılı kaldı: Bu Cl değeri ne anlama gelir ve neden bu kadar önemli? Çocukluk anısı: Ankara apartmanında su ve havuz Ankara’nın yazları kuru ve serttir. Betonun ısıyı…

Gündelik Hayatın Mikro İktidarı: Ölçü, Bilgi ve “Partnerinizin Yüzük Ölçüsü” Üzerinden Siyasal Bir Okuma Siyaset bilimi çoğu zaman devlet, seçimler, kurumlar ve anayasal düzen gibi büyük ölçekli yapılar üzerinden düşünülür. Ancak iktidarın en kalıcı biçimi, gündelik hayatın küçük jestlerinde, görünmez veri toplama pratiklerinde ve rızanın sessiz üretiminde ortaya çıkar. Bir bireyin başka bir birey hakkında bilgi edinme biçimi bile, modern siyasal teorinin temel meselelerine dokunur: güç, meşruiyet ve katılım. “Partnerinizin yüzük ölçüsü çaktırmadan nasıl alınır?” sorusu, ilk bakışta romantik bir merak gibi görünür. Fakat siyaset bilimi perspektifinden bakıldığında bu soru, rıza üretimi, bilgi asymmetrisi ve mikro düzeyde iktidar ilişkilerinin nasıl…

Nabız Yükselten Şeyler Nelerdir? Toplumsal Perspektifler ve Gündelik Hayat Merhaba değerli Cibu okuyucuları. Bu yazımızda “Nabız yükselten şeyler nelerdir” hakkında faydalı bilgiler bulabilirsiniz. İstanbul’da yaşıyorum, 29 yaşındayım ve bir sivil toplum kuruluşunda çalışıyorum. Günlerim çoğunlukla sokakta, toplu taşımada ve çeşitli etkinliklerde geçiyor. İnsanları gözlemlemek ve onların hikâyelerini anlamaya çalışmak, işimin en büyük parçalarından biri. Bu süreçte fark ettim ki, “nabız yükselten şeyler nelerdir?” sorusu sadece fiziksel uyarıcılara indirgenemez; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlar da kalbimizi hızlandıran güçlü tetikleyiciler arasında. Sokakta Nabız Hızlanması: Görünür ve Görünmez Anlar Geçen hafta Kadıköy’de otobüs durağındaydım. Yanımda genç bir kadın, elinde dosyalar,…

Kelimelerin Sessiz Aritmetiği: Anlatının Başlangıcı Merhaba! Cebirsel ifadeler kim buldu hakkında soru işaretleri olanlar için Cibu olarak kapsamlı bir yazı hazırladık. İnsanlık tarihinin en eski sorularından biri, düşüncenin nasıl şekil aldığıdır. Bu soruya verilen yanıtlar çoğu zaman felsefenin, bilimin ya da matematiğin alanına bırakılmış gibi görünür; oysa edebiyat, bu sorunun en derin katmanlarını sessizce taşır. Çünkü her anlatı, görünmez bir hesaplamadır: kelimelerin birbirine eklenmesi, anlamın çarpılması, boşlukların çıkarılması ve çağrışımların bölünmesidir. Tam da bu noktada “cebirsel ifadeler kim buldu?” sorusu, salt tarihsel bir merak olmaktan çıkar; metinler arası bir arayışa, kültürler arası bir yankıya dönüşür. Kelime, burada yalnızca bir araç…

Okuyucularımıza “Arılar çoğul mu topluluk mu” konusunda faydalı bilgiler sunmaya çalıştık. Cibu ekibi olarak bizi okumaya devam edin! Topluluk İsimleri Çoğul İsim midir? Sevgili okurlar, Cibu ekibi olarak bugün “Arılar çoğul mu topluluk mu” konusunu sizlerle paylaşmaktan heyecan duyuyoruz. Bazı sorular var ya… İlk duyduğunda “bunun cevabı kesin basit” diyorsun, sonra bir bakmışsın yarım saat tavanı izleyip “bir dakika ya…” diye kendi kendine konuşuyorsun. İşte Topluluk isimleri çoğul isim midir? sorusu tam olarak o kategoriye giriyor. İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak söylüyorum: Bu konuya bir kere takıldıysan, artık geçmiş olsun. Arkadaş ortamında bile konu dönüp dolaşıp buraya geliyor. “Abi…

Merhaba! Cibu sayfasının bugünkü konusu 7 aylık bebeğe et nasıl verilir; gelin birlikte inceleyelim. Kelimenin Gücü ve Bebeğe Et Vermenin Edebi Yansıması Yazı, tıpkı bir annenin bebeğine sunduğu ilk tatlar gibi dönüştürücü bir etkiye sahiptir. Her cümle, her paragraf, bir tılsım gibi, okurun dünyasını hem şekillendirir hem de yeni anlam katmanları ekler. “7 aylık bebeğe et nasıl verilir?” sorusu, beslenme pratiği olarak teknik bir mesele gibi görünse de, edebiyatın merceğiyle bakıldığında, metinler ve anlatılar aracılığıyla anlam kazanan bir ritüel hâline gelir. Bebeğe et sunmak, sadece fiziksel beslenme değil, aynı zamanda bir öykü, bir ritüel ve bir deneyim yaratma sürecidir. Bu…

358 Nasıl Oynanır? Bir Oyunun İçinde Felsefenin Katmanlarını Aramak Sevgili Cibu takipçileri, bugünkü içeriğimizde 358 nasıl oynanır konusunu derinlemesine inceliyoruz. Bir oyunun kurallarıyla karşılaştığımızda genellikle ilk refleksimiz onları öğrenmek olur. Ama kuralların ardında başka bir şey daha vardır: “neden böyle?” sorusu. Bu soru, bazen etik bir düğüme, bazen bilginin sınırlarına, bazen de varlığın kendisine açılır. 358 oyununu ilk kez düşünürken akla gelen şey yalnızca kartların dağılımı değildir. Asıl merak şudur: İnsanlar neden rekabet eder, neden kazanmayı ister ve bir oyunu “adil” yapan şey tam olarak nedir? Bu sorular bizi kaçınılmaz biçimde üç temel felsefe alanına götürür: etik, bilgi kuramı ve…